Wystawa „Chram boga Nii na Ostrowie Lednickim. Świat wierzeń w Starej Baśni J.I. Kraszewskiego” ma na celu przypomnienie postaci tej wybitnej jednostki oraz uwypuklenie odniesień do Ostrowa Lednickiego zawartych w powieści.

Głównym wątkiem wystawy, wokół którego zbudowano rdzeń aranżacji, jest tematyka związana z najznakomitszym dziełem pisarza p.t. Stara Baśń, ukazująca świat wizji literackiej Ostrowa Lednickiego w czasach pogańskich. Kontrapunkt ekspozycji stanowi zapoznanie odbiorców z wierzeniami pogańskimi opisanymi w powieści.

Na wybór tematu przygotowywanej wystawy wpłynęła zarówno przypadająca w tym roku 200 rocznica urodzin pisarza, jak i fakt umiejscowienia przez niego na Ostrowie Lednickim pogańskiej świątyni boga Nii. Pomysłodawczynie ekspozycji mają również nadzieję stworzyć pretekst do otwartej dyskusji różnych środowisk nad widocznym zanikiem czytelnictwa, wskazując zaangażowanie Muzeum w działania na rzecz popularyzacji kultury czytelniczej oraz ustawicznego kształtowania i ugruntowywania tradycji kulturowej naszego narodu.

Czy Stara Baśń to książka, której właściwie modnie jest nie czytać? Czy J.I. Kraszewski był tylko bajkopisarzem? Wystawa, której założeniem jest przełamanie stereotypowych wyobrażeń na temat postaci pisarza i przestarzałości czytelniczej, z pewnością nie da gotowych odpowiedzi na tak postawione pytanie, pozwoli jednak spojrzeć na ukazane problemy w sposób bardziej wieloaspektowy.

M.Olejniczak
 

Podczas kolejnych sezonów ekspozycyjnych prezentujemy naszej Publiczności dorobek polskiej sztuki ludowej i nieprofesjonalnej. Korzystaliśmy przy tym z własnej muzealnej kolekcji, jak też z zasobów innych muzeów polskich - Muzeum Etnograficznego w Toruniu, Muzeum Wsi Mazowieckiej w Sierpcu, Muzeum Wsi Radomskiej, i in. dysponujących największymi kolekcjami sztuki nieprofesjonalnej. Tym razem postanowiliśmy sięgnąć w inne rejony i zaprezentować zbiór powstały w skali indywidualnej, jako realizacja osobistej pasji. Rozwinął taką pasję Stanisław Pasiciel – mieszkaniec Gniezna, długoletni dyrektor Muzeum Początków Państwa Polskiego. Kolekcjonowanie sztuki pozaelitarnej stało się dla niego, historyka sztuki, sposobem życia i samorealizacji po przejściu na emeryturę. W ciągu dwudziestu lat, odwiedzając artystów i ich rodziny, wędrując po kiermaszach i targach sztuki ludowej, zgromadził kolekcję liczącą około 150 przedmiotów: rzeźb, obrazów i ceramiki. Zasięg terytorialny kolekcjonowania, z początku ogólnopolski, z czasem uległ weryfikacji i skoncentrował się na Wielkopolsce, szczególnie jej północnej i północno-wschodniej części, i regionach pogranicznych i ościennych: Krajnie, Kujawach i Kaszubach. Niniejsza wystawa jest pierwszą publiczną prezentacją tej kolekcji.

Ekspozycję otwierają zgromadzone w kolekcji przykłady sztuki zabytkowej: z przełomu XVIII i XIX w., XIX w. i pierwszej połowy XX w. : pojedyncze egzemplarze rzeźby – w tym Pawła Brylińskiego (?), figura św. Franciszka z przydrożnej kapliczki, obrazy częstochowskie na płótnie i blasze, ceramiczne naczynia (dzbany, wazony, misy) z kaszubskich warsztatów rzemieślniczych. W tym ostatnim przypadku, dotyczącym warsztatu rodziny Neclów w Chmielnie, złamano zasadę chronologii i włączono wyroby powstałe po 1945 r., z uwagi na zachowaną aż do 90. lat XX w. ciągłość międzypokoleniową tradycji.

Druga, znacznie obszerniejsza część ekspozycji, prezentuje rzeźbę w drewnie i glinie oraz malarstwo – powstałe po 1945 r. Tematyka sztuki figuralnej skupia się wokół sacrum – kultu świętych, lokalnych kultów cudownych wizerunków, oraz motywów zaczerpniętych z tradycyjnej wsi: typów ludzkich, dawnych zajęć i rzemiosł, folkloru, przedstawień zwierząt i ptaków. Znajdujemy tu panoramę twórców i dzieł, które przypisać można różnym kategoriom współczesnej twórczości nieprofesjonalnej: klasycznego powojennego nurtu ludowego i folkloryzmu, pogranicza amatorsko-ludowego, amatorskiego, nurtu art brut, a także przykłady rzeźby warsztatowej, z kręgu współczesnej sztuki kościelnej. Porządek tej części wystawy - według autorów dzieł i miejsca pochodzenia, otwierają prace rzeźbiarzy z Kaliskiego (Tadeusz Flak) i Konińskiego (Zdzisław Staszak i Piotr Staszak). Kontynuacją jest obszerna grupa artystów z Ziemi Gnieźnieńskiej – szczególnie skrupulatnie penetrowanej przez Stanisława Pasiciela, dzięki czemu może pochwalić się on rzeźbami wybitnych rzeźbiarzy z tego terenu: Stanisława Zawieruchy, Władysławy Adryanowej, Czesława Wętkowskiego, Teodora Kupsia. Kolejne rzeźby pochodzą z Pałuk, (Piotr Woliński, Leon Katulski), oraz Kujaw (Jacek Bykowski, a także Stanisław Zagajewski). Ekspozycję zamykają artyści z terenu Krajny (Bronisław Suchy, Józef Walczak) i Kaszub ( Marian Kuźmiński, Zygmunt Kędzierski, Włodzimierz Ostoja-Lniski, Józef Chełmowski, Waldemar Styperek i Danuta Styperek, Stanisław Suska). Od artystów z tych terenów Stanisław Pasiciel pozyskał zarówno rzeźby, wymienioną już wcześniej ceramikę, oraz współczesne obrazy na szkle – na różne sposoby tworzące dialog z tą tradycyjną na tym terenie dziedziną twórczości.

Kolekcjonowanie sztuki pozaelitarnej to zjawisko kulturowe siegające na terenie Polski ostatnich dziesięcioleci XIX w. i do czasów nam współczesnych zachowujące żywotność. Pasja zbierania artefaktów kultury ludowej, zapoczątkowana i rozwinięta wśród inteligencji i innych środowisk elitarnych, wpisała się w początki i rozwój niejednej kolekcji muzealnej, pełniąc też na przestrzeni stulecia komplementarną wobec muzealniczej praktyki, kulturotwórczą rolę. Niniejsza kolekcja jest wartościowym przykładem osobistej pasji, realizowanej ze znawstwem i poświęceniem oraz świadectwem wciąż urzekającej siły tej twórczości dla ludzi różnych profesji.

Wystawa czasowa, Wielkopolski Park Etnograficzny w Dziekanowicach,
1 maja -30 października 2012 r.

Scenariusz wystawy – Marta Romanow-Kujawa
Oprawa plastyczna – Wojciech Kujawa
Projekty plastyczne wydawnictw - Wojciech Kujawa
Fotografie do katalogu – Andrzej Ziółkowski
Właściciel zbiorów – Stanisław Pasiciel
Komisarz wystawy – Marta Romanow-Kujawa

W 2002 r. zainicjowano interdyscyplinarne badania nieistniejącej dziś wsi Radzim oraz średniowiecznego grodu kasztelańskiego na pobliskiej wyspie warciańskiej. Wyniki badań zaprezentowano w kilkudziesięciu opracowaniach naukowych oraz popularnonaukowych. Na terenie gmin Murowana Goślina i Oborniki, będących głównymi spadkobiercami kasztelanii radzimskiej odbyło się szereg spotkań, rajdów i imprez plenerowych prezentujących wyniki prac badawczych oraz rozpowszechniających historię zapomnianej wsi i grodu na Warcie.

Organizowana wystawa ma na celu przypomnienie dziesięciu lat badań Radzimia, prowadzonych w przemożnej części przez Muzeum Pierwszych Piastów na Lednicy, a także ukazanie rezultatów tych działań – pozyskanych zabytków, napisanych prac, przeprowadzonych imprez. Poprzez przedstawienie całokształtu zaangażowania w ten projekt – zarówno Muzeum jak i jego lokalnych partnerów – zakłada się dalszą popularyzację tematyki radzimskiej, która obecnie na stałe wpisuje się w życie codzienne mieszkańców gmin Murowana Goślina i Oborniki.

Organizatorem wystawy jest Muzeum Pierwszych Piastów na Lednicy. Partnerami przedsięwzięcia są Miasto i Gmina Murowana Goślina oraz Biblioteka Publiczna Miasta i Gminy Murowana Goślina. Patronat medialny nad wystawą pełni „Magazyn Gośliński” i „Murowana Prawda”.

Wystawa składać się będzie z 2 części. Pierwszą stanowić będzie 10 plansz prezentowanych na systemie wystawienniczym eksponowanym na Placu Powstańców Wielkopolskich w Murowanej Goślinie (przed Biblioteką Publiczną). Na Planszach przedstawione zostaną wydobyte z ziemi skarby i najciekawsze wydarzenia poświęcone pamięci Radzimia. Planszom towarzyszyć będzie broszurka zachęcająca do obejrzenia wystawy.

Druga część wystawy o tytule „Tajemnice wyspy radzimskiej. Wystawa z okazji dziesięciolecia badań Radzimia” eksponowana będzie w holu Biblioteki Publicznej w Murowanej Goślinie (Plac Powstańców Wielkopolskich 9, 62-095 Murowana Goślina). W 6 zmodernizowanych (m.in. o oświetlenie) gablotach zaprezentowane zostaną zabytki archeologiczne wyeksplorowane podczas badań na średniowiecznym grodzie w Radzimiu. W formie obrazkowej i opisowej zostanie omówiona funkcja użytkowa eksponowanych zabytków.

Wystawa zostanie otwarta 10 maja 2012 r. (czwartek) o godz. 12.00. Część pierwszą (planszową) będzie można oglądać codziennie od 10 maja do 31 lipca 2012 r., natomiast część druga zastąpi starą, stałą wystawę i przejmie jej charakter. Od 10 maja br. (bezpłatnie) będzie można ją oglądać w godzinach otwarcia Biblioteki Publicznej (tj. od godz. 8.00 do 18.00, do poniedziałku do piątku).

W imieniu organizatorów
Andrzej Kowalczyk
 

Po raz kolejny eSTeDe wieńczy sezon kulturalny Festiwalem Wyobraźni. Pomysł Festiwalu Wyobraźni zrodził się tak naprawdę w pierwszych dniach Centrum Kultury Scena to dziwna. Być może nawet wyprzedził oficjalne otwarcie eSTeDe, od samego początku dla Grzegorza Reszko – dyrektora Centrum i osób, które współtworzą instytucję jasnym było, że to właśnie wyobraźnia jest pierwotnym i jedynym źródłem wszelkiej sztuki i aktywności twórczej. Stworzenie imprezy podczas, której spotyka się sztuka najwyższych lotów wszelkich dziedzin ze sztuką ulicy i dokonaniami artystów lokalnych – było realizacją idei samego Centrum Kultury eSTeDe. Kluczem doboru gwiazd festiwalu jest nie tylko sam poziom wykonawczy, ale i właśnie pewien specyficzny sposób postrzegania świata, którego granice wyznacza jedynie ludzka wyobraźnia – ze swej natury nieograniczona. Festiwal obejmuje zarówno teatr, muzykę jak i sztuki plastyczne i audiowizualne.

Tegoroczna edycja to cztery dni pełne artystycznych doznań z udziałem wybitnych artystów z kraju i zagranicy. Jednocześnie obok gwiazd zaprezentują swój dorobek sceny i pracownie Centrum Kultury.III Międzynarodowy Festiwal Wyobraźni zaczyna się już w czwartek 17 maja, mocnym jazzowym otwarciem III MFW będzie koncert Piotr Pawlak Jazztet i „International Big – Band”, polsko – niemiecki projekt muzyczny pod patronatem Marszałka Województwa Wielkopolskiego. W drugim dniu 18 maja, na amfiteatrze królować będzie trójkolorowa muzyka reggae. Czołówka polskiego raggamuffin czyli Pablopavo i Ludziki oraz Vavamuffin zagrają na głównej scenie natomiast na scenie w Ogrodzie Wyobraźni Zion Check Sound System. Trzeci dzień festiwalu czyli 19 maja to przede wszystkim teatry. Prezentacje grup działających w eSTeDe poprzedzi wykład Tęczówka mandala twojego życia Andrzeja Święcickiego. Najmocniejszym punktem tego dnia będzie Czas Matek niesamowite widowisko, które na Rynku przedstawi Teatr Ósmego Dnia. Na zakończenie festiwalu 20 maja ponownie amfiteatr przy eSTeDe wypełni muzyka. Tym razem Gnieźnieńska Scena Muzyczna na której zaprezentują się lokalni artyści adresujący swoja muzykę do różnych pokoleń i różnych środowisk. Na początek Usta Mariana grupa grająca w Centrum Kultury pojawi się z mocniejszymi brzmieniami, potem 100 % Rabbit również rock, ale w zupełnie innych klimatach. Dla miłośników muzyki sprzed lat zagra legenda z lat 70-tych czyli FanArt, dedykujac swój koncert zmarłemu niedawno perkusiście. Gwiazdą wieczoru będzie Collegium Elemente, skład hip hopowy, którego fanom RAP-u w Wielkopolsce nie trzeba przedstawiać.